Афғонистон паштунлари аслида яҳудийми?
Паштунлар Исроилнинг йўқолган қабилаларига ишора
Генетика тадқиқоти Афғонистон ва Покистон билан 2700 йиллик алоқа бор-йўқлигини аниқлашга қаратилган.
Рори Маккарти , Қуддус
Исроил йўқолган Исроил қабилалари билан Афғонистон ва Покистон шимолидаги пуштунлар ўртасида боғлиқлик мавжудлигини аниқлаш учун ноёб генетик тадқиқотни молиялаштириши керак .
Тарихий ва анекдот далиллари алоқани аниқ кўрсатади, аммо аниқ илмий далил ҳеч қачон топилмади. Баъзи этакчи исроиллик антропологларнинг фикрига кўра, дунёдаги 10 та йўқолган қабилалар, яъни паштунлар ёки патанлар билан алоқаси борлигини даъво қиладиган кўп сонли гуруҳларнинг энг ишончли далили бор. Ажабланарлиси шундаки, Афғонистондаги ўта консерватив исломий Толибон ҳаракати айнан пуштунлардан пайдо бўлган. Пуштунларнинг ўзлари баъзан исроилликлар билан алоқалари ҳақида гапирадилар, аммо замонавий Исроил давлатига ҳамдардлик ёки кўчиб ўтиш истагини билдиришмайди.
Энди ҳинд тадқиқотчиси бугунги кунда Ҳиндистон шимолидаги Лакхнау яқинидаги Малиҳобод шаҳрида яшовчи пуштунларнинг Африди қабиласи аъзоларидан қон намуналарини йиғди. Мумбайдаги Миллий иммуногематология институти ходими Шаҳноз Али бир неча ой давомида Ҳайфадаги Исроил технология институти Течнионда ўз топилмаларини ўрганади. Худди шу соҳада ўтказилган олдинги генетик тадқиқот у ёки бу тарзда исбот бермади.
Оссурияликлар тахминан 2730 йил олдин Исроил шоҳлигини забт этиб, 12 қабиладан 10 тасини, гоʻёки афсонавий Самбатион дарёсининг нариги томонига сургунга солиб юборишган. Қолган икки қабилалар, Бенямин ва Яҳудо, яҳудий тарихига кўра, замонавий яҳудий халқига айланди ва йўқолган қабилаларни қидириш ўша вақтдан бери давом этди. Баъзилар ҳозирги Хитой, Бирма, Нигерия, Марказий Осиё, Эфиопия ва ҳатто Ғарбда уларнинг изларини топганликларини даъво қилмоқдалар.
Аммо қабилалар ҳозирги Шимолий Ироқ ва Афғонистон атрофида тарқалиб кетган, деб ишонилади, бу эса пуштунларнинг энг кучли алоқасини яратади.
«Барча гуруҳлар ичида Патанлар ҳақида ҳаммадан кўра ишончли далиллар мавжуд, аммо Патанлар Исроилни энг шафқацизларча рад қиладиганлардир. Бу ширин киноя», — дейди Шалва Вайл, антрополог ва ибронийча катта тадқиқотчи. Қуддус университети.
Паштунларнинг мағрур оғзаки тарихи бор, улар исроилликлардан келиб чиққанлиги ҳақида гапиради.
Уларнинг қабила гуруҳлари оʻхшаш номларга эга, жумладан, Юсуфзай, яʼни Юсуфнинг оʻгʻиллари; ва Африди, баъзилар Эфрайимдан келган деб ўйлашган. Айрим урф-одатлар ва урф-одатлар яҳудийларнинг урф-одатларига ўхшашлиги айтилади: шанба куни шам ёқиш, баъзи овқатларни истеъмол қилмаслик, тўй маросимида соябондан фойдаланиш ва кийимдаги баъзи ўхшашликлар.
Вайл огоҳлантирдики, бу ҳеч қандай генетик алоқанинг исботи эмас. ДНК паштунлар дунёнинг қайси ҳудудидан келиб чиққанлигини аниқлаши мумкин, аммо яҳудий халқи билан ўзига хос генетик алоқани аниқлай олиши аниқ эмас.
Шу пайтгача Шаҳноз Али эҳтиёткор эди. «Назария узоқ вақтдан бери қизиқиш уйғотади ва энди мен умид қиламанки, илмий таҳлил бизга Африди Патҳанснинг исроиллик келиб чиқиши ҳақида баъзи жавобларни беради. Биз ҳақиқат нима эканлигини ҳали ҳам билмаймиз, аммо ҳаракатлар албатта беради. бизга йўналиш», деди у ўтган йили Тимес оф Индиа газетасига.
Баъзилар аниқроқ, улар орасида Лакнау университети академики Наврас Аафрееди, ўзи Африди қабиласидан бўлган пуштун. Унинг оиласи ўз илдизларини бугунги Покистоннинг шимоли-ғарбий қисмидаги Хайбер агентлигидан Патҳансларга бориб тақалади , аммо у улар Эфрайим қабиласига қадар чўзилганига ишонади.
“Патанлар ёки пуштунлар дунёдаги ягона халқ боʻлиб, уларнинг насли Исроилнинг адашган қабилаларидан боʻлганлиги 10-асрдан то ҳозирги кунгача боʻлган бир қанча матнларда яҳудий, насроний ва мусулмон олимлари томонидан ёзилган. шунингдек, секуляристлар каби”, деди Аафрееди.
Ҳар қандай топилманинг оқибатлари ноаниқ. Исроилликларни даъво қиладиган бошқа гуруҳлар, жумладан Ҳиндистондаги Бней Менаше ва Эфиопиядаги баъзилари Исроилга кўчиб кетишган. Паштунлар учун бу даргумон.
Аммо Вайлнинг таъкидлашича, бу иш иммиграция билан боғлиқ саволлардан ташқари, ўзига жалб қилади. “Мен шунчалик узоқ, 2000 йил давомида сақланиб қолган афсонани жуда ҳайратланарли деб биламан”, деди и
